Mulchen : De Sleutel tot een Gezonde, Levendige Tuin!

Mulchen is misschien wel één van de meest waardevolle, maar toch vaak een van de meest ondergewaardeerde toepassingen in de TUIN in het ouderwetse tuinieren. Dit simpele, en slimme trucje kan jouw tuin niet alleen verfraaien, maar ook tot een waar ecosysteem maken! In deze blog vertel ik je waarom mulchen essentieel is voor een biodiverse, gezonde tuin – en hoe je het op de beste manier doet. Ik wens je veel leesplezier!

Mulchen is het aanbrengen van een beschermende laag organisch materiaal zoals; bladeren, gras, houtschors of compost op de bodem van je tuin. Het idee is om een soort een humuslaag zoals in een bos te creëren die de bodem beschermt, vocht vasthoudt, en een thuis biedt voor een rijk bodemleven van beestjes, bacteriën en schimmels. Deze levendige wereld onder je voeten is cruciaal voor de gezondheid van je tuin.

In deze levendige wereld wonen, werken en leven allerlei kleine beestjes die ook weer als voedsel voor bijvoorbeeld vogels, en egels op het menu staan en daarmee wordt de TUIN een biodivers vijf-sterren insecten hotel.

Het meest tot de verbeelding sprekende is de relatie tussen de planten en schimmels die samen een netwerk opbouwen in deze mulchlaag. Onder de grond vindt in dit schimmelnetwerk een uitwisseling plaats van mineralen en suikers die onze tuinplanten fit en vitaal houden. Dat is geweldig toch?!

mulchen in de tuin mulchlaag aanbrengen
Mulch als bodembedekking, snoeiafval van siergras en herfstbladeren

Waarom zou je mulchen, vraag je je af? Mulchen biedt talloze voordelen, en je tuin zal er alleen maar gezonder en mooier van worden. Hier zijn de belangrijkste redenen om te mulchen:

  • Bodembescherming: De mulchlaag beschermt de bodem tegen erosie door regen en voorkomt dat de bodem uitdroogt in de zomer. U hoeft uw tuin minder water te geven, geen drinkwater verspilling en die euro’s blijven in de portemonnee!
  • Voedingsstoffen: Organische mulch breekt af en verrijkt de bodem met belangrijke voedingsstoffen die planten helpen groeien. Gratis mest!
  • Bodemleven: Mulch is het perfecte thuis voor allerlei nuttige organismen zoals wormen, bacteriën, en schimmels die je tuin gezond houden. Deze kleine beestjes zijn cruciaal voor de verbetering en het behoud van de bodemstructuur en de gezondheid van je planten.
  • Onkruidbestrijding: De mulchlaag voorkomt dat onkruid zich snel kan verspreiden door de bodem te bedekken en het zonlicht te blokkeren vindt er geen kieming plaats van onkruidzaden. Samen met een goed sluitend beplantingsplan houdt u tijd over om te genieten van uw TUIN!

Er zijn veel soorten mulch om uit te kiezen, maar de het beste is om organische streek eigen natuurlijke materialen te gebruiken.

  • Houtschors/snippers: Perfect voor bloembedden en borders. Wees voorzichtig bij het gebruik rondom jonge planten, begraaf ze niet, hou ze een beetje vrij. Loofhout krijgt de voorkeur, maar dit is niet altijd beschikbaar.
  • Bladeren: Een uitstekende, gratis optie! Gedroogde bladeren zijn rijk aan voedingsstoffen en een uitstekende keuze voor tuinen waar je een rijke humuslaag wilt creëren.
  • Gras en licht verteerbaar tuinafval: Gras is een prima mulch zolang deze laag niet te dik wordt aangebracht, anders verstikt het en gaat het stinken. Gras is super snel afbreekbaar en voedt de bodem. Onkruiden zonder zaad pluk ik en laat ik liggen. Ditzelfde geld voor kleine hoeveelheden licht snoeiafval, ik werk het weg achter de planten, uit het zicht, en laat het daar lekker verteren. Onthoud: Het afval is minstens 70% water, dus het lijkt meer dan dat het is. En als het verdord bruin is dan valt het niet eens meer op.
  • Compost: Ideaal voor het verrijken van de bodem met voedingsstoffen en micro-organismen.

Moet je de mulchlaag in de TUIN nog opstarten? Doe dit dan 1x goed. Gebruik diverse organische materialen en mix dit een beetje op. Deze verschillende materialen hebben allen hun eigen verwerkingstijd zodat er over een langere periode materiaal afgebroken kan worden. Hierdoor ontstaan er diverse microbiotoopjes die ook weer een diversiteit aan bodemleven met zich meebrengt. Mulch breekt langzaam af waardoor het voedingsstoffen aan de bodem toevoegt, dus op een gegeven moment is het op. Maar ieder seizoen brengt weer nieuw “afval” met zich mee; Herfst bladeren, in het voorjaar het winterbeeld wegsnoeien en laten liggen, in het seizoen is er genoeg licht verteerbaar materiaal en eventueel snijafval uit de keuken via een compost emmer of wormen hotel. En dan is het alweer herfst en herhaalt het patroon zich. Het streven is een gesloten systeem van tuin-eigen-afvalverwerking. De energie die de tuin in de groei en bloei steekt blijft op die manier circulair behouden.

Het gebruik van mulch is eenvoudig! Verspreid de mulch gelijkmatig over de borders in de tuin. Een mulchlaag van 5 tot max 10 cm is ideaal. Te dunne lagen bieden onvoldoende bescherming, terwijl te dikke en eenzijdig opgebouwde lagen kunnen gaan verstikken. Zorg ervoor dat de laag mulch niet direct tegen de stam van bomen of struiken komt, om schimmelproblemen aan de voet van de plant te voorkomen.

De beste tijd om te mulchen is in de vroege lente, zodra de eerste tekenen van groei verschijnen. Dit helpt de bodem snel op te warmen en het vocht vast te houden. In de herfst kun je ook een mulchlaag aanbrengen om de bodem in de winter te beschermen tegen kou en uitdrogen. In het groeiseizoen staan de planten zelf “in de weg” dus is het niet zo praktisch 🙂

Als graadmeter gebruik ik de herfst. Als je twee-drie jaar een mulchlaag opbouwt en niet te veel de grond verstoord (no-dig/niet spitten) dan zouden we her en der wat paddenstoelen kunnen waarnemen. Dan weet ik dat er een goed schimmelwerk in de grond zit en dat er een mooie rust/balans in de grond zit. Missie geslaagd!